Direct uitvaart regelen? Bel: 
Wat te doen als iemand overlijdt?
Als iemand overlijdt bel je eerst de huisarts voor officiële vaststelling, informeer je de nabestaanden en schakel je een uitvaartverzorger in. Vervolgens meld je het overlijden bij de gemeente, verzamel je belangrijke documenten en regel je de uitvaart. De stappen kunnen verschillen per situatie.
Na de ceremonie volgen administratieve taken zoals bankzaken, erfenis en belastingen. Als er geen nabestaanden zijn, regelt de gemeente de uitvaart. Ook is er nazorg mogelijk voor nabestaanden, zoals rouwbegeleiding of praktische hulp.
Wij leggen je in dit artikel uitgebreid uit welke stappen je moet ondernemen bij overlijden.
1. Neem direct contact op met de huisarts
Neem direct contact op met de huisarts wanneer iemand overlijdt. Deze is 24 uur per dag, 7 dagen per week bereikbaar. De arts stelt vervolgens het overlijden officieel vast en vult dan de overlijdensverklaring (A-verklaring). Daarnaast vult de arts ook de B-verklaring in voor het CBS (statistiek).
De overlijdensverklaring is verplicht en zonder deze verklaring kan er geen aangifte van overlijden gedaan worden bij het gemeentehuis of bij de gemeente. De uitvaart mag dan ook niet plaatsvinden. Als iemand overlijdt in een ziekenhuis of in een zorginstelling, dan regelt het zorgpersoneel dit.
2. Informeer de directe omgeving
Breng de familie en de nabestaande van de overledene op de hoogte van het overlijden.
3. Schakel een uitvaartverzorger in
Wij raden je aan om contact op te nemen met een uitvaartverzorger, zodra het overlijden officieel is vastgesteld. Deze begeleidt het hele proces en neemt taken uit handen zoals het melden van het overlijden tot en met het regelen van de uitvaart.
Je bent altijd vrij om te kiezen welke uitvaartverzorger je inschakelt, ongeacht waar je verzekerd bent. Check of de overledene een voorkeur heeft aangegeven in het testament, wilsbeschikking of persoonlijke aantekening. Het kan ook zijn dat de overledene voor het overlijden zijn uitvaart al heeft geregeld met een uitvaartverzorger.
Bespreek ook samen met de familie of nabestaanden wie er betrokken willen worden bij het regelen van de uitvaart en stem dit af met de uitvaartverzorger.
4. Verzamel belangrijke documenten
Zorg dat je een legitimatiebewijs hebt van de overledene, zoals een ID-kaart, paspoort of rijbewijs. Zonder legitimatiebewijs kun je geen aangifte van overlijden doen bij de gemeente.
Ook is het goed om te controleren of de overledene een uitvaartverzekering had en direct contact op te nemen met de verzekeraar. Ook een trouwboekje kan handig zijn en kan helpen bij het wijzigen van de burgerlijke stand, maar het is niet verplicht.
5. Meld het overlijden bij de gemeente
De overlijdensverklaring die de arts heeft afgegeven, moet binnen zes werkdagen worden ingeleverd bij de gemeente waar de persoon is overleden. Meestal wordt dit gedaan door de uitvaartverzorger.
Vervolgens stelt de gemeente een overlijdensakte op. Dit is belangrijk, want zonder de overlijdensakte mag de overledene niet worden begraven of gecremeerd. Zonder deze akte mag de begrafenis of crematie niet doorgaan.
6. Regel de uitvaart
Na de officiële stappen begint de voorbereiding van de uitvaart. Kies een begrafenis of crematie, regel een locatie, opbaring, rouwkaarten en sprekers. Werk samen met de uitvaartverzorger om alles vorm te geven volgens de wensen van de overledene en nabestaanden.
Soorten overlijden
Overlijden kan op verschillende plekken plaatsvinden. Dit heeft invloed op welke stappen er ondernomen moeten worden om het overlijden in goede banen te leiden. Dit zijn de 3 speciale gevallen waar overlijden plaatsvindt:
-
Overlijden in het ziekenhuis
Op het moment dat iemand overlijdt in het ziekenhuis, wordt de dood van de overledene vastgesteld door een arts uit het ziekenhuis. Je hoeft dus geen contact meer op te nemen met de huisarts.
Overlijden in het ziekenhuis -
Overlijden in het buitenland
Op het moment dat iemand overlijdt in het buitenland, is er vaak professionele hulp nodig voor de repatriëring. Dit is het overbrengen van het lichaam naar het thuisland. Neem contact op met de alarmcentrale van de reisverzekering en de ambassade voor ondersteuning bij het regelen van de repatriëring
Overlijden in het buitenland -
Overlijden in een zorginstelling
Net als bij het overlijden in een ziekenhuis, wordt de dood van de overledene vastgesteld door een arts, maar dan uit de zorginstelling. Je hoeft dus geen contact meer op te nemen met een huisarts, tenzij er geen arts aanwezig is. Dit moet besproken worden met het zorgpersoneel
Overlijden in een zorginstelling
Wat moet er geregeld worden na de uitvaart?
Na de uitvaart moeten de administratieve handelingen verricht worden. Denk aan financiële zaken, erfenissen en instanties informeren.
Dit moet je regelen binnen enkele weken:
- Bankzaken regelen, zoals het stopzetten van rekeningen en het doorgeven van het overlijden aan de bank
- Gemeente en Belastingdienst informeren
- Uitkeringen stopzetten, zoals AOW, nabestaandenuitkering of kinderbijslag
- Huur of hypotheek aanpassen
- Abonnementen en verzekeringen opzeggen
- Werkgever en pensioenfondsen informeren
Dit moet je regelen binnen enkele maanden:
- Testament uitvoeren (met notaris of executeur)
- Erfenis verdelen
- Nieuwe tenaamstellingen doorvoeren
- DigiD en social media accounts verwijderen
- Belastingaangifte doen voor de overledene
Hoe kan je een testament of wilsbeschikking opzoeken?
Je kan een testament of wilsbeschikking opzoeken via het Centraal Testamentenregister (CTR). Nadat iemand is overleden, is het belangrijk om te controleren of de overledene een testament, een wilsbeschikking of een persoonlijke notitie heeft achtergelaten. Hierin kunnen instructies staan over de verdeling van de bezittingen en eventuele wensen rondom de uitvaart.
Wie is er na het overlijden verantwoordelijk voor de uitvaart?
Na het overlijden is meestal de naaste familie verantwoordelijk voor de uitvaart. Indien de overledene in zijn testament een executeur heeft aangewezen, neemt deze persoon de leiding over de uitvaart. De executeur is dan ook verantwoordelijk voor de afhandeling van bijvoorbeeld de erfenis.
Als er geen nabestaanden zijn die de uitvaart willen organiseren, dan is de gemeente verantwoordelijk voor de uitvaart. Volgens artikel 21 van de wet op de lijkbezorging moet de gemeente dan een zogeheten noodzakelijke uitvaart organiseren.
Dit is in de meeste gevallen een uitvaart zonder uitgebreide ceremonie en plechtigheid.
Welke nazorg is er voor nabestaanden?
Nadat de uitvaart heeft plaatsgevonden, hebben nabestaanden in sommige gevallen behoefte aan nazorg. Dit is niet altijd gratis en wordt niet gedekt door de uitvaartverzekering.
Er zijn verschillende vormen van nazorg als het krijgen van praktische hulp en rouwbegeleiding. Dit wordt vaak al gedaan door de uitvaartverzorger, bijvoorbeeld in de vorm van een nagesprek.
Daarnaast zijn er gespecialiseerde hulpverleners voor het verzorgen van de nazorg, dit valt meestal buiten de verzekering en moet apart worden geregeld.
Wie moet ik bellen bij overlijden ’s nachts?
Bij overlijden ’s nachts bel je direct de dienstdoende huisarts of huisartsenpost. De arts komt langs om het overlijden officieel vast te stellen. Daarna kun je een uitvaartverzorger inschakelen, die 24/7 bereikbaar is om het rouwvervoer te regelen en de uitvaart te plannen.
