Direct uitvaart regelen? Bel: 
Crematie: wat is het, hoe verloopt het en wat kost het?
Een crematie is een uitvaart-soort waarbij het lichaam van de overledene tot as wordt verbrand in een crematorium. Dit verloopt via de richtlijnen van de Landelijke Vereniging van Crematoria (LVC.
De kosten voor een crematie zijn gemiddeld tussen de € 8.940 en € 10.315, afhankelijk van factoren zoals de kist, het crematieproces, de ceremonie en locatie, urn, administratie en begeleiding en overige kosten.
Het is wettelijk vastgesteld dat crematie tussen 36 uur en 6 werkdagen na het overlijden moeten plaatsvinden. In uitzonderlijke gevallen kan hier een uitzondering op gemaakt worden.
De as van de overledene wordt na de crematie minimaal een maand bewaard, hierna kun je het bewaren in een urn, verstrooien, verwerken in object of bijzetten bij een graf.
In dit artikel vertellen we je alles omtrent crematies in Nederland.
Wat is een crematie?
Een crematie is het proces waarbij het lichaam van een overledene wordt verbrand in een oven. Dit vindt plaats in een crematorium.
De verbranding duurt gemiddeld 90 minuten. De verbranding vindt plaats bij een temperatuur van 800 tot 1100°C. Alleen de botresten blijven over, deze worden vervolgens gemalen tot as.
Cremeren is de populairste vorm van lijkbezorging in Nederland. Uit de cijfers van het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS) blijkt dat in 2024 67,85% van de overledenen gecremeerd werd, oftewel 116.670 mensen. Pas sinds 1991 is deze uitvaartvorm populairder dan begraven.
Sinds 1955 is cremeren officieel toegestaan in Nederland, toen de Wet op de lijkbezorging werd aangepast. Daarvoor gebeurde het al wel kleinschalig, maar werd het niet juridisch erkend.
Hoe verloopt een crematie?
Een crematie verloopt in vier vaste stappen: identificatie en voorbereiding, invoer in de oven, verbranding en verzamelen van de as. Rondom deze stappen kunnen natuurlijk ook uitvaartceremonies en andere herdenkingsmomenten worden georganiseerd.
In Nederland worden voor crematies de richtlijnen van de Landelijke Vereniging van Crematoria (LVC) gevolgd. Ieder van deze stappen wordt zorgvuldig gecontroleerd om de identiteit van de overledene te waarborgen.
-
Stap 1: Identificatie en voorbereiding
Voordat de crematie begint, wordt de identiteit van de overledene gecontroleerd aan de hand van de officiële documenten. Daarnaast wordt ook gecontroleerd of er medische hulpmiddelen zoals een pacemaker aanwezig zijn. In verband met explosiegevaar moet deze voor het cremeren worden verwijderd.
Daarnaast controleert het crematorium of de kist geschikt is voor de crematie. Er mogen geen metalen onderdelen in de kist zijn, deze kunnen het proces verstoren.
-
Stap 2: Invoer in de oven
Eerst wordt de crematie oven voorverwarmd tot 800°C. Vervolgens wordt de kist met de overledenen in de oven gedaan. Hierbij wordt een identificatiesteentje met hierop een uniek nummer toegevoegd. Dit steentje blijft gedurende het hele proces bij het lichaam. Hiermee kunnen ze garanderen dat de as later correct kan worden toegewezen.
Tijdens het crematieproces stijgt de temperatuur tot maximaal 1100°C . Dit hele proces wordt automatisch gecontroleerd door het systeem van het crematorium.
-
Stap 3: Verbranding
De verbranding van de crematie duurt gemiddeld 90 minuten. Dit is afhankelijk van een aantal factoren zoals de lichaamsbouw van de overledene, het type kist en de temperatuur.
Tijdens het verbrandingsproces wordt het hele lichaam volledig verbrand, enkel de botfragmenten blijven over. Deze worden, nadat ze zijn afgekoeld, fijn gemalen in een cremulator tot fijne grijze as.
-
Stap 4: Verzamelen van de as
De fijngemalen overgebleven as wordt samen met het identificatiesteentje in een genummerde asbus gedaan. Dit nummer wordt nogmaals gecontroleerd. Hierdoor weten ze 100% zeker dat de juiste as aan de juiste nabestaanden wordt overgedragen.
De asbus wordt vervolgens, artikel 59 van de Wet op de Lijkbezorging, minimaal 1 maand bewaard in het crematorium. Na deze maand mogen de nabestaanden beslissen wat er met de as zal gebeuren. Deze termijn is bedoeld voor de rouwverwerking en om eventuele problemen over de bestemming van de as op te lossen.
Wat kost een crematie?
Een crematie kost gemiddeld tussen de € 8.940 en € 10.315 blijkt uit cijfers van het CBS. De totale prijs hangt af van verschillende keuzes zoals de kist, het crematieproces, de ceremonie en locatie, urn, administratie en begeleiding en overige kosten. Hieronder een overzicht van de meest voorkomende kosten:
- Kist: Gemiddeld tussen de € 400 en € 2.000. Er kan worden gekozen voor een eenvoudige witte kist tot luxe op maat gemaakte kisten van hardhout.
- Crematieproces: Tussen de € 1.200 en € 1.800. De kosten hangen af van het crematorium, het tijdstip en of er wel of geen aanwezigen zijn.
- Ceremonie en locatie: Tussen de € 800 en € 1.500. Van een korte ceremonie in een aula tot een uitgebreide dienst met sprekers, muziek en catering.
- Urn: Gemiddeld tussen de € 100 en € 600. er kan gekozen worden voor een eenvoudige standaard urn tot een handgemaakte urn van duurdere materialen.
- Administratie en begeleiding: Tussen de € 500 en € 1.200. Dit zijn onder andere het melden van overlijden, opstellen van de documenten en begeleiding van het hele proces.
- Overige kosten: gemiddeld tussen € 900 en € 1.500. Hieronder vallen rouwkaarten en drukwerk (€ 150 – € 400), bloemen of kransen (€ 100 – € 300), opbaring of rouwbezoek (€ 300 – € 600), koffietafel of catering (€ 250 – € 800) en een gedenksteen of asbestemming (€ 100 – € 700).
Hoe snel moet iemand gecremeerd worden?
Een crematie moet plaatsvinden tussen 36 uur en 6 werkdagen na overlijden. Dit staat beschreven in artikel 16 en 17 van de Wet op de lijkbezorging. Deze termijn voorkomt namelijk overhaaste beslissingen en geeft ruimte voor medische en administratieve zaken.
In sommige gevallen, bijvoorbeeld om religieuze of praktische redenen, kan de termijn worden verkort of verlengd. Een kortere crematie kan alleen plaatsvinden met toestemming van de officier van justitie. Voor uitstel is goedkeuring van de burgemeester nodig, bijvoorbeeld bij repatriëring of een lopend onderzoek.
Wat gebeurt er met het as na een crematie?
Na een crematie wordt de as minimaal een maand bewaard, dit is wettelijk verplicht en beschreven in de WLB Artikel 59. Hierna kunnen de nabestaanden het as ophalen.
De termijn geeft de nabestaanden de tijd om rustig na te denken over de bestemming van de as, bijvoorbeeld het bewaren in een urn verstrooien of bijzetten in een urnemuur. Ook biedt het de wachttijd ruimte om het testament te openen, waarin soms specifieke wensen over de asbestemming staan vermeld.
Daarnaast maakt de wettelijke termijn het mogelijk dat justitie onderzoek kan doen als er achterof twijfel bestaat over de doodsoorzaak. Eerst heel kan de as worden onderzocht op sporen van vergift, gif of zware metalen.
Ook voorkomt de termijn dat er misbruik of tussenverspreiding van de as plaatsvindt zodat de verdachte sterfvallen niet kunnen worden verdoezeld. Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap
Er zijn 4 verschillende manieren hoe de as een plek kan krijgen:
- Bewaren in een urn: Dit kan zowel thuis als in een urnenmuur.
- Verstrooien: De as kan verstoord worden op een bestemd terrein of op zee
- Assieraad of kunstobject: De as kan verwerkt worden in een sieraad zoals een ring of een kettinghanger. daarnaast heb je ook schilderijen met as en glasobjecten waar de as in wordt verwerkt.
- Bijzetten bij een graf: In samenspraak met de begraafplaats kan de urn vaak worden bijgezet bij het graf van een familielid of partner.
Mag je overal as uitstrooien?
Nee, je mag de as niet overal uitstrooien. As verstrooien is enkel toegestaan op locaties die hiervoor zijn aangewezen. Volgens artikel 66a van de wet op de lijkbezorging mag dit:
- Op een officieel strooiveld van het crematorium
- In de open zee (buiten de territoriale wateren)
- Op privéterrein, maar alleen met schriftelijke toestemming van de eigenaar
- In de natuur, zoals een bos of veld, mits de gemeente of terreinbeheerder toestemming geeft
Zonder toestemming van de grondeigenaar is het verboden om as te strooien op openbaar of particulier terrein.
Dit kan leiden tot boetes of juridische stappen. Echter, je zie regelmatig dat wanneer dit gebeurt in de praktijk in bijvoorbeeld bossen, duingebieden of op de zee, dat het vaak wordt getolereerd.
Echter moet er geen overlast worden veroorzaakt. Sommige terreinbeheerders, zoals Staatsbosbeheer, kijken hier soepeler tegenaan. Zolang er geen afval of zichtbaar gedenkteken achter blijft.
Doet cremeren pijn?
Nee, cremeren doet geen pijn. De overledene is overleden en voelt niets.
Als het overlijden is vastgesteld door een arts, betekent dat dat het zenuwstelsel van de overledene niet meer functioneert. Hierdoor is het medisch en biologisch niet mogelijk dat de overledene pijn voelt. Dit is de eerste stap die wordt ondernomen wanneer iemand overlijdt.
Hoe verschilt een crematie met een begrafenis?
Een crematie en een begrafenis verschillen op 4 belangrijke punten. De kosten, milieubelasting, ruimtegebruik en de manier van herdenken. Hieronder de vier belangrijkste verschillen:
- Kosten: Cremeren is gemiddeld goedkoper dan begraven. De kosten voor een crematie liggen tussen de € 8.940 en € 10.315, terwijl een begrafenis gemiddeld € 11.000 tot € 13.750 kost. Dit prijsverschil komt vooral door grafrechten en onderhoudskosten.
- Milieubelasting: Bij crematie komt CO₂ vrij door het verbrandingsproces. Een begrafenis heeft meestal een lagere milieu-impact, vooral bij een natuurbegrafenis, waarbij geen kist of grafsteen wordt gebruikt.
- Ruimtegebruik: Een crematie neemt minder ruimte in beslag. De as kan worden uitgestrooid of in een urn worden bewaard. Bij een begrafenis neemt het graf minimaal tien jaar ruimte in op een begraafplaats.
- Herdenking: Bij een begrafenis is er altijd een fysieke plek om te bezoeken. Bij crematie is dat niet standaard het geval, tenzij de urn wordt bijgezet in een graf of geplaatst in een urnenmuur.
