Uitvaart: wat is het, welke soorten zijn er en wat kost het?

Een uitvaart is het proces rondom het afscheid nemen van een overledene. In 2025 waren in Nederland 173.338 uitvaarten.
Er bestaan 4 soorten uitvaarten, maar slechts 2 zijn momenteel toegestaan in Nederland: cremeren en begraven. De kosten van een uitvaart zijn gemiddeld € 10.315, al zijn crematies doorgaans goedkoper.
Een uitvaart is meestal opgebouwd uit 4 onderdelen: het verzamelen, de herdenkingsdienst, de begrafenis of crematie en de condoleance. Dit duurt bij elkaar gemiddeld 1,75 tot 4 uur. Voor het regelen van een uitvaart raden we je aan om een uitvaartverzorger in te schakelen.
Wanneer je een uitvaartverzekering hebt afgesloten voor je overlijden, wordt meestal een gedeelte tot alle kosten vergoed, afhankelijk van je polis. Ook is het aan te raden om enige uitvaartwensen op te nemen in je testament.
Voor uitvaarten zijn ook regels, deze zijn te vinden in de Wet op de lijkbezorging. Wij leggen je in dit artikel alles haarfijn uit over wat je moet weten over uitvaarten.
Wat is een uitvaart?
Een uitvaart is het geheel van alle handelingen rondom het afscheid nemen van een overledene. Hieronder valt alles van de opbaring tot de herdenkingsdienst. In 2025 overleden in Nederland 173.338 mensen. Voor iedere overledene wordt een uitvaart georganiseerd.
De Wet op de lijkbezorging (Wlb) bepaalt in Nederland alle juridische verplichtingen rondom overlijden en uitvaarten. Een groot deel van de uitvoering van deze wet is de taak van de gemeente. Zij zijn verantwoordelijk voor de burgerlijke stand, het toezicht, gemeentelijke uitvaarten en zijn vaak eigenaar van begraafplaatsen.
Voor een uitvaart wordt meestal een uitvaartverzorger ingehuurd om alle praktische zaken te organiseren.
Welke soorten uitvaarten zijn er?
Er zijn 4 soorten uitvaarten: begrafenis, crematie, resomeren en cryomeren. Van deze 4 zijn momenteel alleen begraven en cremeren wettelijk toegestaan in Nederland, volgens de Wet op de lijkbezorging. De overheid is daarnaast bezig om resomeren legaal te maken.
Hieronder vertellen we meer over alle uitvaart soorten.
-
Begrafenis
Bij een begrafenis wordt het lichaam onder de grond begraven in een graf op een begraafplaats. Er zijn 3 soorten van een begrafenis: een eigen graf, een natuurgraf of een algemeen graf (gemeentelijk graf).
Meer over begrafenissen -
Crematie
Bij een crematie wordt het lichaam verbrand in een speciale oven. De as kan worden bewaard, verstrooid of verdeeld onder nabestaanden. Dit is in Nederland de meeste gebruikte uitvaartsoort.
Meer over crematies -
Resomeren
Bij resomeren, ook wel bekend als water crematie, wordt het lichaam opgelost in een speciaal drukvat met water en kaliumhydroxide. Deze methode is in Nederland op dit moment nog niet legaal, maar wordt in sommige andere landen al toegepast als milieuvriendelijk alternatief.
Meer over resomeren -
Cryomeren
Bij cryomeren wordt het lichaam ingevroren met vloeibare stikstof. Daarna wordt het bevroren lichaam met trillingen tot een poeder verwerkt. Dit poeder wordt vervolgens gedroogd, waarna er alleen organisch restmateriaal overblijft. Dit proces zit nog in de experimentele fase en wordt nog niet op grote schaal gebruikt. In Nederland is het ook nog niet legaal.
Wat kost een uitvaart?
Een uitvaart kost gemiddeld € 10.315,75 volgens de laatste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De kosten kunnen erg verschillen afhankelijk van keuzes zoals de locatie, soort uitvaart, type kist of urn, aantal genodigden en catering.
De meeste mensen kiezen een uitvaartverzorger voor het regelen van de uitvaart, hier werken ze vaak met uitvaartpakketten. Er zijn echter ook uitvaartverzorgers die ervoor kiezen om een prijsopgave te maken met de exacte kosten per kostenpost.
Het meestvoorkomende verschil in prijs is het verschil tussen cremeren en begraven. Door grafkosten is een begrafenis al snel duurder. Gemiddeld zijn dit de kosten per uitvaart soort:
- Begrafenis: € 11.000 – € 13.750
- Crematie: € 8.940 – € 10.315
De afgelopen 10 jaar is deze prijs behoorlijk omhoog gegaan. Volgens budgetorganisatie Nibud was de gemiddelde prijs van een uitvaart in 2017 nog € 7.500. Die prijs is sindsdien gestegen met 37,5%, volgens de laatste Statline-gegevens van het CBS.

Hoe verloopt een uitvaart?
Een uitvaart verloopt meestal volgens 4 stappen: het verzamelen, de herdenkingsdienst, de begrafenis of crematie en de condoleance.
Hieronder vertellen we je meer over deze stappen.
-
1
1. Verzamelen en ontvangst
De gasten verzamelen op de afgesproken locatie, vaak het uitvaartcentrum, de kerk of een aula. Dit is het moment waarop bezoekers elkaar begroeten en zich voorbereiden op de plechtigheid.
-
2
2. Herdenkingsdienst
Tijdens de herdenkingsdienst wordt de overledene herdacht met toespraken, muziek, foto’s en eventueel religieuze of symbolische rituelen. De invulling verschilt per uitvaart en wordt afgestemd op de wensen van de overledene en de nabestaanden.
-
3
3. Begrafenis of crematie
Na de dienst vindt de feitelijke lijkbezorging plaats. De kist wordt begraven in een graf of het lichaam wordt gecremeerd in het crematorium. Dit is het laatste afscheid met het lichaam van de overledene.
-
4
4. Condoleance
Na afloop volgt vaak een condoleance of nazit met koffie, thee of een eenvoudige maaltijd. Bezoekers delen herinneringen en spreken hun medeleven uit aan de directe nabestaanden.
Hoe lang duurt een uitvaart?
Een uitvaart duurt over het algemeen 1,75 tot 4 uur, afhankelijk van het programma, de ceremonie en de afspraken die zijn gemaakt met de uitvaartverzorger. Per stap duurt een uitvaart gemiddeld:
- Verzamelen/ontvangst: 15 tot 30 minuten
- Herdenkingsdienst: 45 tot 75 minuten
- Begrafenis of crematie: 15 tot 45 minuten
- Condoleance: 30 tot 90 minuten
Bij een begrafenis wordt de kist tijdens de uitvaart begraven, dit vindt plaats na afloop van de ceremonie. Dit duurt over het algemeen 30 tot 45 minuten.
Bij een crematie blijft de kist achter na de ceremonie, de daadwerkelijke crematie vindt vaak plaats op een later moment. Hiervoor is dan een kort afscheid in een aula of de ovenruimte, met een duur van 15 tot 30 minuten. Het crematieproces is ook niet toegankelijk voor het publiek.
Uitvaart regelen
De eerste stap in het regelen van een uitvaart is het doen van de aangifte van overlijden bij de gemeente. Ook moet het vervoer en opbaren van het lichaam worden geregeld en moeten keuzes worden gemaakt tussen begraven en cremeren.
Hierna worden vaak rouwkaarten verzorgd en wordt er indien gewenst een overlijdensadvertentie geplaatst.
Voor de herdenkingsdienst moet onder andere de locatie, muziek, sprekers, bloemen en foto’s of andere persoonlijke herinneringen geregeld worden. Ook het kiezen van een kist of een urn en het plannen van de catering voor de nazit moet dan nog worden geregeld.
Al deze zaken moeten binnen een kort tijdsbestek geregeld worden. Het is daarom aan te raden om een uitvaartverzorger in te schakelen.
Lokaal een uitvaart regelen
Hier kunt u de beste informatie over een lokale uitvaart vinden:
- Uitvaart regelen in Alkmaar
- Uitvaart regelen in Almere
- Uitvaart regelen in Amersfoort
- Uitvaart regelen in Amsterdam
- Uitvaart regelen in Apeldoorn
- Uitvaart regelen in Arnhem
- Uitvaart regelen in Breda
- Uitvaart regelen in Den Haag
- Uitvaart regelen in Eindhoven
- Uitvaart regelen in Enschede
- Uitvaart regelen in Groningen
- Uitvaart regelen in Haarlem
- Uitvaart regelen in Heemstede
- Uitvaart regelen in Maastricht
- Uitvaart regelen in Nijmegen
- Uitvaart regelen in Rotterdam
- Uitvaart regelen in Tilburg
- Uitvaart regelen in Utrecht
- Uitvaart regelen in Zoetermeer
- Uitvaart regelen in Zwolle
- Uitvaart regelen in ’s-Hertogenbosch
Hoe kan een uitvaartverzorger helpen?
Een uitvaartverzorger kan je helpen met het organiseren van de gehele uitvaart. De uitvaartverzorger regelt de aangifte van het overlijden, het transport van de overledene en het opbaren van het lichaam.
Ook verzorgt hij of zij de organisatie van de ceremonie, helpt bij de keuze van de locatie, stelt een draaiboek op en biedt nazorg aan de nabestaanden.
Daarnaast kan een uitvaartverzorger advies geven over de kosten, ondersteunen bij het afhandelen van de verzekering en je in contact brengen met de beste leveranciers en mogelijkheden die passen bij je budget en wensen.
Wanneer ben je verzekerd voor een uitvaart?
Je bent verzekerd voor een uitvaart als je vóór het overlijden een uitvaartverzekering hebt afgesloten. Zo’n verzekering dekt de kosten van de uitvaart geheel of gedeeltelijk.
Je bent bij een verzekering niet verplicht om een uitvaartverzorger te gebruiken die is aangesloten bij de verzekeringsmaatschappij. Het is echter vaak wel goedkoper om dit via aangesloten uitvaartondernemingen te doen.
Zonder verzekering betalen nabestaanden de kosten zelf, of de gemeente regelt de uitvaart en verhaalt de kosten op de nalatenschap.
Wat kun je van tevoren voor je eigen uitvaart regelen?
Van tevoren kun je vrijwel je hele eigen uitvaart regelen. Alle wensen voor de uitvaart kunnen in een testament, een codicil of een persoonlijke notitie bij je nabestaanden worden achtergelaten.
Hierin kun je wensen opnemen, zoals de keuze voor begraven of cremeren, de locatie, muziek, sprekers en andere details. Door dit vooraf te regelen, verloopt de uitvaart zoals jij dat wilt en geef je duidelijkheid aan je nabestaanden.
Welke regels zijn er voor uitvaarten?
Alle regels voor uitvaarten zijn opgenomen in de Wet op de lijkbezorging (Wlb). Hierin zijn de juridische bepalingen en procedures vastgelegd zoals termijnen, taken van de gemeente, grafrechten en verantwoordelijkheden.
De wet bestaat op het moment van schrijven uit 96 artikelen verdeeld over 7 hoofdstukken. De uitvoering en het toezicht van de wet is voornamelijk de taak van de gemeente. Het ministerie van Binnenlandse Zaken is verantwoordelijk voor het voorbereiden van wetswijzigingen.
Hoe lang na overlijden is de uitvaart?
De uitvaart is doorgaans tussen 36 uur en uiterlijk 6 werkdagen na het overlijden. Dit is wettelijk vastgelegd in de Wet op de lijkbezorging.
De minimale termijn van 36 uur is voornamelijk voor de zekerheid van overlijden en om tijd te geven voor formaliteiten. Ook geeft dit de nabestaanden tijd om te rouwen en de uitvaart voor te bereiden.
De maximale termijn van 6 werkdagen is voornamelijk voor hygiënische en volksgezondheidsredenen. Zelfs met koeling of balseming kan een lichaam niet oneindig bewaard worden.
In uitzonderlijke gevallen mag de uitvaart eerder of later worden gehouden. Voor een verkorting is hiervoor toestemming van de burgemeester nodig. Voor een verlening gaat dit via de burgemeester of in uitzonderlijke gevallen via de officier van justitie. Dit wordt meestal aangevraagd voor religieuze overtuigingen of internationale omstandigheden zoals repatriëring.
Kun je naar een uitvaart zonder uitnodiging?
Nee, je kunt niet naar een uitvaart zonder uitnodiging. Een uitvaart is alleen toegankelijk voor genodigden.
Je kunt alleen naar een uitvaart zonder uitnodiging als de familie of organisator aangeven dat de uitvaart openbaar is voor iedereen.
Wat draag je naar een uitvaart?
Naar een uitvaart draag je nette kleding met donkere kleuren, zoals: zwart, donkerblauw of grijs. Vermijd opvallende kleuren, korte rokken of T-shirts met teksten, tenzij de familie een andere kledingwens heeft aangegeven.
Hoe condoleer je iemand bij een uitvaart?
Bij een uitvaart condoleer je iemand met een handdruk, knik of omhelzing, afhankelijk van de relatie en de sfeer. Daarnaast kun je woorden gebruiken als gecondoleerd of veel sterkte
Ook kun je een rouwkaart, een bloemstuk of persoonlijk briefje geven als blijk van medeleven. Belangrijk is dat je je toon aanpast aan de situatie en respect toont voor het verdriet van de nabestaanden.