Direct uitvaart regelen? Bel: 
Resomeren: wat is het, hoe verloopt het en milieuvriendelijkheid
Resomeren, ook bekend als watercrematie, is een uitvaartmethode waarbij het lichaam met een chemisch proces wordt opgelost en tot poeder wordt verwerkt. Dit gebeurt met alkalische hydrolyse.
Bij een resomatie wordt eerst het lichaam voorbereid, daarna geplaatst in een drukvat, vervolgens vindt het afbraakproces plaats en worden uiteindelijk de botten verwerkt.
Resomeren is de meest milieuvriendelijke manier van lijkbezorging. Er is tot wel 90% minder CO₂-uitstoot dan bij cremeren. De kosten zijn gemiddeld tussen de € 1.500 en € 2.500. Dit zijn ook de belangrijkste redenen waarom steeds meer mensen deze methode overwegen.
Het is nog niet legaal om te resomeren in Nederland, al ligt er al wel een wetsvoorstel. Het is onduidelijk wanneer deze in werking zal treden.
Wat is resomeren?
Resomeren is een methode van de lijkbezorging waarbij het lichaam van de overledene wordt opgelost door middel van een chemisch proces, ook wel alkalische hydrolyse genoemd.
Het lichaam wordt in een drukvat geplaatst met de inhoud van 95% water en 5% kaliumhydroxide.Deze mix wordt verhit tot ongeveer 150 graden onder hoge druk. Hierdoor lost het organische weefsel op zonder verbranding.
Wat er overblijft, is een steriele vloeistof met aminozuren, zouten en suikers en wit poeder van de botresten. Deze poeder lijkt qua uiterlijk op het as dat je krijgt van een crematie.
Resomeren is een duurzaam alternatief voor begraven of cremeren. In tegenstelling tot cremeren komt er geen rook, roet of CO₂ vrij. Daarnaast zijn er bij resomeren geen grafrechten of grondinname van toepassing zoals bij begraven.
Hoe verloopt een resomatie?
Een resomatie verloopt in vier stappen: voorbereiding van het lichaam, plaatsing in het drukvat, afbraakproces en botverwerking.
-
Stap 1: Voorbereiding van het lichaam
Het lichaam wordt in een biologisch afbreekbaar textiel gewikkeld, zoals wol of katoen. Dit materiaal laat de vloeistoffen door en voorkomt dat synthetische stoffen in het proces terechtkomen.
-
Stap 2: Plaatsing in het drukvat
Het lichaam wordt in een roestvrijstalen drukvat geplaatst. Dit vat wordt vervolgens gevuld met 95% water en 5% kaliumhydroxide. Deze alkalische vloeistof is onschadelijk bij kamertemperatuur, maar wanneer het verhit wordt, is het een krachtig afbrekend middel.
-
Stap 3: Afbraakproces
Wanneer de temperatuur is gestegen tot ongeveer 150 graden en de druk ongeveer 10 bar bedraagt, breekt de alkalische oplossing alle zachte weefsels af. Dit proces duurt ongeveer 3 tot 4 uur. Het resultaat is een steriele vloeistof die uitsluitend bestaat uit aminozuren, suikers, zouten en water. Deze vloeistof is volledig biologisch afbreekbaar en bevat geen resten van zware metalen, medicijnen of virussen.
-
Stap 4: Botverwerking
De structuur van het bot blijft intact, maar het wordt wit en broos. Na afloop van het proces worden de botten gespoeld, gedroogd en gemalen tot fijn wit poeder. Deze poeder is vergelijkbaar met het as van een crematie. Dit kan worden bewaard in een urn, verstrooid of verwerkt in een gedenkobject.
Wat gebeurt er met de resten na resomeren?
Na het resomeren blijft er een vloeistof over die biologisch afbreekbaar is, en botresten die worden vermalen tot wit poeder.
De vloeistof bevat aminozuren, zouten en suikers en kan via het riool worden afgevoerd, vergelijkbaar met regulier afvalwater. De poeder is vergelijkbaar met as van een crematie en kan op drie manieren worden verwerkt:
- Urn: De poeder kan worden bewaard in een urn, thuis, in een urnenwand of begraven op een natuurbegraafplaats.
- Herdenkingsveld: De resten kunnen worden uitgestrooid op een speciaal veld.
- Gedenkobjecten: De poeder kan verwerkt worden in sieraden of andere herdenkingsstukken.
Hoe milieuvriendelijk is resomeren?
Resomeren is op dit moment de meest milieuvriendelijke methode van lijkbezorging. Het heeft een CO₂-reductie tot 90% in vergelijking met cremeren en het energieverbruik is zeven keer lager. Dit maakt resomeren een zeer duurzame keuze.
Volgens het TNO-rapport “Milieueffecten van verschillende uitvaarttechnieken” zijn dit de milieueffecten per overledene:
| Effectcategorie | Eenheid | Begraven | Cremeren | Resomeren |
|---|---|---|---|---|
| Klimaatverandering | kg CO₂ eq | 95 | 208 | 28 |
| Aantasting ozonlaag | kg CFC-11 eq | 9,5E-06 | 2,2E-05 | 1,0E-05 |
| Humane toxiciteit | kg 1,4-DB eq | −1 | −55 | −104 |
| Smogvorming | kg NMVOC | 0,68 | 1,37 | 0,02 |
| Fijnstofvorming | kg PM₁₀ eq | 0,26 | 0,36 | −0,04 |
| Ioniserende straling | kg U²³⁵ eq | 16 | 13 | 18 |
| Verzuring | kg SO₂ eq | 0,7 | 0,9 | −0,2 |
| Vermesting (zoetwater) | kg P eq | 0,17 | 0,19 | 0,06 |
| Vermesting (zoutwater) | kg N eq | 0,25 | 0,53 | 0,01 |
| Terrestrische ecotoxiciteit | kg 1,4-DB eq | 0,16 | 0,18 | 0,03 |
| Zoetwater ecotoxiciteit | kg 1,4-DB eq | 0,45 | −0,12 | −1,16 |
| Zoutwater ecotoxiciteit | kg 1,4-DB eq | 0,23 | 1,61 | −1,15 |
| Landgebruik (landbouw) | m²·jaar | 67 | 67 | 7 |
| Landgebruik (stedelijk) | m²·jaar | 138 | 3 | 1 |
| Landtransformatie (natuur) | m² | 0,03 | 0,04 | 0,00 |
| Uitputting watervoorraden | m³ | 11 | 10 | 5 |
| Uitputting minerale voorraden | kg Fe eq | 5 | 5 | −21 |
| Uitputting fossiele grondstoffen | kg olie eq | 26 | 67 | 10 |
Wat kost resomeren?
Resomeren kost tussen de €1.500 en €2.500. Dit zijn de kosten voor het technische proces van het resomeren: het oplossen van het lichaam, het terugwinnen van botresten en de verwerking tot as. Daarbovenop komen nog andere uitvaartkosten.
Ter vergelijking:
- Crematie: gemiddeld €1.200 – €1.800 voor het cremeren zelf.
- Begraven: gemiddeld €2.500 – €7.500 voor grafrechten.
Omdat er bij resomeren geen kosten zijn voor een graf, grafrechten of kist, kan resomeren op termijn goedkoper uitvallen, vooral voor wie milieubewuste keuzes maakt.
Waarom kiezen mensen voor resomeren?
Mensen kiezen voor resomeren omdat het een energiezuinige, milieuvriendelijke en voordelige methode van lijkbezorging is.
Resomeren stoot tot 90% minder CO₂ uit en gebruikt zeven keer minder energie dan cremeren. Daarnaast veroorzaakt het geen uitstoot van schadelijke stoffen zoals kwik en stikstof. Er is geen grondgebruik nodig, en de as kan worden verstrooid of bewaard zoals bij een crematie.
Uit onderzoek van I&O Research (2017) blijkt dat:
- 25% van de Nederlanders overweegt resomeren voor zichzelf indien dat wettelijk mogelijk wordt.
- 40% is positief over resomeren na uitleg over het proces.
- 66% heeft geen bezwaar tegen het toestaan van resomeren, zolang er keuzevrijheid blijft.
Is resomeren legaal in Nederland?
Nee, resomeren is momenteel niet toegestaan in Nederland. Alleen begraven en cremeren zijn wettelijk toegestaan. Er ligt wel een wetsvoorstel om resomeren toe te staan (gepubliceerd eind 2024), maar dit is nog niet geaccepteerd en heeft geen vastgestelde ingangsdatum.
In welke landen is resomeren legaal?
Resomeren is wettelijk toegestaan in de Verenigde Staten, Canada, Zuid-Afrika, Ierland, Australië en Noorwegen.
- Verenigde Staten: toegestaan in minimaal 28 staten; Minnesota was pionier in 2003.
- Canada: in meerdere provincies goedgekeurd; eerste toepassing in 2012.
- Zuid-Afrika: toegepast via organisaties zoals Avbob onder “Green Cremation”.
- Ierland: sinds 2023 het eerste Europese land met wettige resomatie.
- Australië: toegestaan in staten zoals New South Wales en Australian Capital Territory.
- Noorwegen: sinds 2022 toegestaan onder voorwaarden via aangepaste wetgeving.
Is de uitvaart anders bij resomeren?
Nee, de uitvaart is niet anders dan bij cremeren of begraven. Alleen de manier waarop het lichaam wordt verwerkt is anders. De ceremonie, toespraken, muziek en rituelen blijven volledig naar wens van de nabestaanden.
Het enige verschil is dat na de ceremonie een resomatie plaatsvindt in plaats van crematie of begrafenis. De nabestaanden ontvangen wit poeder van de botresten, vergelijkbaar met as van een crematie.
Is resomeren religieus geaccepteerd?
Nee, resomeren is religieus nog niet geaccepteerd. Binnen religies zoals de islam en het jodendom is het niet toegestaan, omdat het lichaam intact moet blijven voor de opstanding op de dag des oordeels.
In het katholicisme is crematie sinds 1963 toegestaan, wat laat zien dat religieuze opvattingen kunnen veranderen. Mogelijk zal de katholieke kerk in de toekomst ook resomatie toestaan.
