Begraafplaats

Een begraafplaats is een plek waar overledenen worden begraven, beheerd door een gemeente of een religieuze of particuliere organisatie. Er bestaan gemeentelijke, bijzondere en natuurbegraafplaatsen.

Nederland telt ruim 5.000 geregistreerde begraafplaatsen. De kosten voor een graf verschillen per type en locatie, gemiddeld tussen €300 en €2.500. De rechthebbende heeft een gebruiksrecht op het graf, geen eigendom. Elke begraafplaats houdt een openbaar register bij.

Het onderhoud van het graf ligt bij de rechthebbende, maar kan worden uitbesteed. In een algemeen graf ligt iemand meestal 10 jaar, in particuliere graven 20 tot 30 jaar of langer.

Na ruiming worden resten herbegraven, verplaatst of gecremeerd. Begraafplaatsen bieden onder andere graven, urnenvoorzieningen, verstrooiingsvelden en afscheidsruimtes. Urnen kunnen worden begraven, geplaatst of verstrooid.

Wat is een begraafplaats?

Een begraafplaats, ook wel bekend als kerkhof, is een herdenkingsplek waar lichamen of urnen worden begraven. Het terrein is meestal openbaar en is vaak gelegen in een groene en rustige omgeving. Het is een plek voor rouw en herdenking, ook wel de laatste rustplaats genoemd.

Begraafplaatsen worden beheerd door gemeenten, religieuze of particuliere instellingen. Er is bij een begraafplaats ook vaak ruimte waar de herdenkingsdienst van een uitvaart kan worden georganiseed.

Welke soorten begraafplaatsen zijn er?

Er zijn twee soorten begraafplaatsen volgens de Wet op de lijkbezorging (Wlb):

• Gemeentelijke begraafplaatsen (Artikel 33 Wlb): iedere gemeente moet zelf, of gezamenlijk met een andere gemeente, beschikken over minstens één gemeentelijke begraafplaats.
• Bijzondere begraafplaatsen (Artikel 37/40 Wlb): denk aan kerkelijke begraafplaatsen, particuliere begraafplaatsen en natuurbegraafplaatsen.

Hoeveel begraafplaatsen zijn er in Nederland?

In Nederland zijn er meer dan 4.000 geregistreerde begraafplaatsen volgens het Monumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Daaronder vallen ook historische en beschermde locaties. Een deel daarvan is nog actief in gebruik, terwijl andere een monumentale status hebben gekregen.

Soort begraafplaats	Aantal
Gemeentelijke begraafplaatsen	±1.500
Bijzondere begraafplaatsen	±2.500
Natuurbegraafplaatsen	52
Monumentale begraafplaatsen (rijksmonument)	±127

Hoeveel betaal je voor een graf?

Voor een graf betaal je tussen €300 en €2.500 voor de grafrechten. Dit is meestal voor 10 tot 20 jaar en kan daarna verlengd worden.

Bij een natuurgraf zijn de grafrechten eeuwigdurend.

Type graf	Gemiddelde prijs
Volledig graf	€1.200 – €2.500
Kind- of babygraven	€300 – €700
Urnengraven	€500 – €1.200
Natuurgraf	€800 – €1.500

Bij een begrafenis zijn er natuurlijk ook nog andere kosten naast de grafrechten, de totale kosten zullen dus een stuk hoger uitkomen.

Wie is de eigenaar van een graf?

De eigenaar van een graf is de begraafplaatshouder, in de meeste gevallen de gemeente of de kerk. De persoon die de grafrechten heeft gekocht of gehuurd, ook wel de rechthebbende, mag beslissen wat er met het graf gebeurt.

Echter, volgens de Wet op de lijkbezorging (Artikel 28) geldt dat de rechthebbende alleen een gebruiksrecht heeft en dus geen eigendom. De rechthebbende bepaalt wie er in het graf begraven wordt, is verantwoordelijk voor onderhoud en kan het grafrecht verlengen.

Hoe kan je iemands graf vinden?

Je kunt iemands graf vinden door contact op te nemen met de betreffende begraafplaats of het crematorium.

Elke begraafplaats en elk crematorium moet volgens de Wet op de lijkbezorging een register bijhouden. Dat register moet voldoen aan de volgende eisen:

• Het register bevat gegevens van alle personen die daar begraven of gecremeerd zijn.
• Het register is openbaar, maar beheerders mogen een vergoeding vragen voor inzage.
• Ook geruimde graven en oude crematies moeten geregistreerd staan.
• Er is in Nederland geen centrale databank, je moet zelf de juiste begraafplaats benaderen.

Hoe onderhoud je een graf?

De rechthebbende is verantwoordelijk voor het onderhoud. Dit kan zelf gedaan worden of worden uitbesteed aan de begraafplaats of een onderhoudsdienst.

Hoe lang blijf je liggen op een begraafplaats?

De duur van de grafrust hangt af van het type graf:

• Gemeentelijke begraafplaats: meestal 10 jaar, daarna wordt het graf geruimd (verlenging vaak niet mogelijk).
• Particuliere begraafplaats: 20 tot 30 jaar, met de mogelijkheid tot verlenging (5–20 jaar per keer).
• Natuurbegraafplaats: eeuwigdurend grafrecht, het graf blijft onaangetast.

Wat gebeurt er na het ruimen van een graf?

Na het ruimen van een graf kunnen de resten op verschillende manieren worden verwerkt:

• Herbegraving: botresten worden dieper in hetzelfde graf geplaatst, deze methode heet “schudden”.
• Knekelput of verzamelgraf: de resten worden verzameld in een gemeenschappelijk graf.
• Crematie van botresten: op verzoek van nabestaanden kunnen de resten alsnog gecremeerd worden.
• Volledige vertering: soms zijn er na 10–25 jaar geen resten meer door bodem en diepte.

Welke faciliteiten biedt een begraafplaats?

Een begraafplaats biedt verschillende faciliteiten. De vier belangrijkste zijn:

• Graven: voor het begraven van overledenen.
• Urnenmuur / columbarium: plaatsen van urnen.
• Verstrooiingsvelden: uitstrooien van as.
• Afscheidsruimte: aula of rouwkamer voor ceremonies.

Asbestemming

Urnen kunnen op verschillende manieren een bestemming krijgen:

• Urnengraven: vaak gebruikt bij natuurbegrafenissen.
• Columbarium niches: urnenmuur waarin urnen worden geplaatst.
• Verstrooiingsvelden: verstrooien van de as in een speciaal veld.