Crematorium: wat is het, wat doen ze en hoe kies je de juiste?

Een crematorium is een locatie waar overledenen worden gecremeerd in een oven van 850 tot 1100°C. In 2024 telde Nederland 116 crematoria, bijna vier keer zoveel als in 1988.

Een crematie verloopt in vier stappen, van voorverwarmen tot identificatie en asverwerking. Bij het kiezen van een crematorium zijn locatie, faciliteiten, kosten en persoonlijke wensen doorslaggevend.

Crematoria vallen onder strikte milieurichtlijnen uit het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), zoals emissiegrenzen en filtertechniek. Daarnaast bieden crematoria ook diensten zoals rouwvervoer, opbaring, catering en livestreams.

De geschiedenis van cremeren begon in Nederland in 1914, werd legaal in 1955 en is in 2024 gekozen door 67,85% van de Nederlanders. Moderne crematoria beschikken over zowel technische voorzieningen zoals ovens en filterinstallaties, als ruimtes voor nabestaanden zoals aula’s, rouwkamers en urnentuinen.

Wat is een crematorium?

Een crematorium is een faciliteit waar overledenen worden gecremeerd in een verbrandingsoven. Dit gebeurt op temperaturen tussen de 850 en 1100°C. Tijdens dit proces wordt het lichaam omgezet in as, die vervolgens wordt overgedragen aan de nabestaanden.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) koos in 2003 voor het eerst een meerderheid van de Nederlanders voor crematie (50,60%). In 2024 is dit percentage gestegen naar 67,85%, wat wijst op een blijvende verschuiving in voorkeur voor deze uitvaart soort ten opzichte van begrafenis.

Crematoria liggen vaak naast begraafplaatsen en zijn omgeven door groen. Ze zijn uitgerust met zowel technische als sociale voorzieningen om het crematieproces professioneel en respectvol te laten verlopen.

Heeft u een vraag?

Wij staan 24 uur per dag voor u klaar!

Bel: 085 3696 171 Meer contactopties

Welke voorzieningen heeft een crematorium?

Een crematorium heeft doorgaans een ontvangst en wachtruimte, een crematieruimte met verbrandingsoven, een aula of ceremonieruimte, rouwkamers en koelruimte en asbestemming zoals een urnentuin of columbarium.

Hieronder vertellen we meer over de 5 hoofdvoorzieningen:

• Ontvangstruimte en wachtruimte: voor het verwelkomen van bezoekers, vaak met koffie, thee, catering en toiletten.
• Crematieruimte met verbrandingsoven: voor de daadwerkelijke crematie, uitgevoerd in een oven met hoge temperaturen en uitgerust met rookgasreiniging om schadelijke stoffen zoals kwik en dioxines te verwijderen.
• Aula of ceremonieruimte: voor afscheidsdiensten, met audiovisuele apparatuur zoals muziek, schermen en livestream opties.
• Rouwkamers en koelruimte: voor het opbaren en bewaren van de overledenen vóór de crematie in besloten kring.
• Asbestemming zoals een urnentuin of columbarium: voor het verstrooien van as of het bijzetten van urnen in een nis, in de muur (columbarium) of in een tuin.

Crematoria worden beheerd door verschillende soorten organisaties. Zowel gemeenten als private bedrijven kunnen eigenaar zijn van een crematorium. Deze verschillen kunnen invloed hebben op het aanbod, de locatie en de vormgeving van de dienstverlening.

Hoeveel crematoria zijn er in Nederland?

Er zijn momenteel 116 crematoria in Nederland. Dit aantal is sinds de oprichting van de Landelijke vereniging van crematoria (LVC) in 1988 bijna verviervoudigd, destijds waren er slechts 32 crematoria. Dit zijn alle 116 crematoria die momenteel beschikbaar zijn in Nederland:

Hoe verloopt een crematie in het crematorium?

Een crematie in het crematorium verloopt in 4 stappen: de voorverwarming van de oven, crematie, asverwerking en identificatie. Elke stap wordt streng gecontroleerd, zodat de overledene gegarandeerd herleid kan worden en om te voldoen aan de veiligheidsvoorschriften, milieu eisen (BAL) en de ethische richtlijnen

• 1. Voorverwarmen van de oven

  De oven wordt eerst verwarmd tot 800 °C, zodat de verbranding direct kan beginnen en efficiënt verloopt en zodat alles volledig verbrand.

• 2. Identificatie herleiding

  Om de identificatie te waarborgen wordt er een identificatiesteentje toegevoegd.Dit is een vuurvast steentje met een nummer erop, dit nummer is gekoppeld aan de overledenen en staat ook genoteerd op de asbox.

• 3. Inbrengen van de kist en crematieproces

  De kist wordt toegevoegd op 800 °C, de temperatuur stijgt daarna door de toevoeging van de kist tot een temperatuur van tussen 1000 °C en 1100 °C

  Het crematieproces duurt ongeveer 1 tot 1,5 uur, deze tijd is nodig voor een volledige verbranding. Enkel metalen onderdelen, het identificatiesteentje en de as blijft over.

• 4. Asverwerking en verificatie

  Eerst wordt het nummer op het identificatie steentje gecontroleerd, dit nummer moet overeenkomen met het nummer dat op de asbox staat.

  Hierna worden de overgebleven botresten uit de oven gehaald en verwerkt in een cremulator, dit is een apparaat dat de overgebleven botresten vermalen tot as.

  Vervolgens wordt de as in een tijdelijke asbox gedaan en verplicht bewaard in het crematorium voor minimaal 30 dagen, dit staat beschreven in de WLB (paragraaf 1 artikel 59), hierna kan de as worden opgehaald door de nabestaande.

Hoe kies je een crematorium?

Bij het kiezen van een crematorium zijn de volgende 4 factoren belangrijk om mee te nemen in het maken van een keuze:

• Locatie: Bereikbaarheid voor de nabestaande
• Faciliteiten: Beschikbare ruimtes en diensten
• Kosten: Transparantie over tarieven.
• Persoonlijke wensen: Mogelijkheden voor een persoonlijke invulling van de dienst.

Wij helpen dagelijks mensen bij het maken van een keuze, door onze kennis op zowel landelijk als lokaal gebied weten wij welk crematorium past bij elke specifieke wens, of het nu gaat om religieuze crematies, moderne faciliteiten of een natuurlijke omgeving.

Welke milieurichtlijnen gelden voor crematorium?

De milieurichtlijnen voor crematoria staan beschreven in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)

• Emissiegrenzen: de beperking van schadelijke uitstoot zoals kwik, fijnstof en dioxines. Voor kwik geldt een emissiegrens van maximaal 0,05 g/Nm³, tenzij jaarlijks minder dan 0,075 kg wordt uitgestoten.
• Filterinstallaties: gebruik van hoogwaardige filtertechnieken. Deze filters verwijderen effectief kwik, fijnstof en andere schadelijke stoffen en voldoen aan Europese emissienormen.
• Energie-efficiëntie: gebruik van energiezuinige crematieovens, Bijvoorbeeld elektrische ovens die de CO₂-uitstoot aanzienlijk verminderen tot gemiddeld 113 kg minder CO₂ uitstoot per crematie. Moderne installaties streven hiermee naar een lagere ecologische voetafdruk.

Crematoria worden regelmatig gecontroleerd op naleving van deze regels, om hun duurzaamheid en minimale milieubelasting te garanderen.

Gemiddeld is dit de uitstoot van crematoria bij een crematie:

Effectcategorie	Eenheid	Uitstoot (gem. per crematie)
Klimaatverandering	kg CO₂ eq	208
Aantasting ozonlaag	kg CFC-11 eq	2.2E-05
Humane toxiciteit	kg 1,4-DB eq	-55
Smogvorming	kg NMVOC	1,37
Fijnstofvorming	kg PM₁₀ eq	0,36
Ioniserende straling	kg U²³⁵ eq	13
Verzuring	kg SO₂ eq	0,9
Vermesting (zoetwater)	kg P eq	0,19
Vermesting (zoutwater)	kg N eq	0,53
Terrestrische ecotoxiciteit	kg 1,4-DB eq	0,18
Zoetwater ecotoxiciteit	kg 1,4-DB eq	-0,12
Zoutwater ecotoxiciteit	kg 1,4-DB eq	1,61
Landgebruik (landbouw)	m²a	67
Landgebruik (stedelijk)	m²a	3
Landtransformatie (natuur)	m²	0,04
Uitputting watervoorraden	m³	10
Uitputting mineralenvoorraden	kg Fe eq	5
Uitputting fossiele grondstoffen	kg oil eq	67

Welke andere diensten biedt een crematorium?

Crematoria bieden naast crematie ook andere diensten zoals deze 5 meestvoorkomende diensten:

• Rouwvervoer: Crematoria bieden transport aan voor de overledenen
• Opbaring: Crematoria beschikken over faciliteiten waar de nabestaanden afscheid kunnen nemen van de overledene.
• Catering: Voor en na de afscheidsdienst is het mogelijk om gebruik te maken van de cateringsservice.
• Livestream: Voor nabestaanden die niet aanwezig kunnen zijn bij de afscheidsdienst.
• As overdracht aan nabestaanden: Crematoria stellen de as na 30 dagen beschikbaar aan de nabestaande

Geschiedenis crematoria in Nederland

Crematoria hebben in Nederland een relatief korte geschiedenis, de eerste crematie vond plaats in Nederland bij crematorium Westerveld, dit was in het jaar 1914.

Dit was destijds nog verboden volgens de wet, maar de wet werd niet gehandhaafd. Pas in 1955 werd cremeren gelegaliseerd en officieel opgenomen in de Wet op lijkbezorging (WLB).

In de beginjaren werd er nog maar minimaal gebruikgemaakt van de mogelijkheid tot cremeren, in 1968 werd slechts 5% van de overledenen gecremeerd. De rest werd allemaal begraven.

Dit is in de jaren daarna enorm toegenomen uit cijfers van het Centraal bureau van de statistiek blijkt dat in 2024 maar liefst 67,85% van de overledene gecremeerd wordt.